021-88026826
تهران، میدان فاطمی، بزرگراه شهید گمنام، میدان گلها، ساختمان پزشکان ویدا، طبقه دوم، واحد 8
قورت دادن پیچ ایمپلنت (implant screw ingestion) یکی از اتفاقات نادر اما مهم در حوزه دندانپزشکی است که ممکن است حین جراحی، تعویض قطعات یا حتی مراقبتهای خانگی توسط بیمار رخ دهد. پیچ ایمپلنت بخشی فلزی و کوچک از سازه ایمپلنت است که غالباً هنگام نصب یا خارج کردن، مستعد لغزش و سقوط به دهان میشود. هرچند دندانپزشکان با روشهای حفاظتی احتمال وقوع این اتفاق را کاهش میدهند، اما آن حذف کامل آن امکانپذیر نیست.
در صورت قورت دادن پیچ ایمپلنت، پیچ از راه مری وارد دستگاه گوارش شده و در مسیر حرکت خود ممکن است مشکلاتی از جمله انسداد، خراش لوله گوارشی یا حتی آسیبهای جدیتری مانند سوراخ شدن دیواره ایجاد کند. بسته به سایز، شکل پیچ و شرایط بیمار، شدت عوارض کاملاً متفاوت است. معمولا بیماران بلافاصله پس از این اتفاق احساس نگرانی و اضطراب میکنند و نیازمند راهنمایی اصولی هستند.
اهمیت موضوع از آنجاست که اغلب بیماران از عوارض بالقوه این حادثه و اقدامات لازم جهت کاهش خطر اطلاع کافی ندارند. آگاهی از پیامدها و راهکارهای اصولی برای مدیریت مورد قورت دادن پیچ ایمپلنت اهمیت ویژهای دارد تا بدون ایجاد نگرانی غیرضروری، سلامت بیمار حفظ شود.
قورت دادن پیچ ایمپلنت معمولاً با علائم متفاوتی همراه است و شدت علایم وابسته به محل قرارگیری پیچ، اندازه قطعه و واکنش بدن فرد خواهد بود. برخی بیماران هیچ علامت آنی را گزارش نمیکنند و پیچ بدون ایجاد مشکل خاصی به سمت معده و سپس روده حرکت میکند. اما در مواردی خاص، علایم بارزتری از جمله گلودرد، درد سینه، دشواری بلع یا احساس گیر کردن جسمی در گلو رخ میدهد.
یکی از مهمترین عوارض احتمالی، ایجاد آسیب یا خراش در مسیر مری یا معده است. پیچ ایمپلنت بهدلیل لبههای فلزی ممکن است دیواره دستگاه گوارش را مجروح کند، بهویژه اگر فرد زمینه بیماریهای گوارشی داشته باشد. خطر انسداد معده یا روده در افراد بزرگسال کمتر از کودکان است، اما پیچهای بزرگ یا پیچهایی با لبههای تیز میتوانند این گونه عوارض را ایجاد کنند و گاهی نیازمند اقدامات پزشکی فوری هستند.
در موارد نادر پیچ ممکن است راه هوایی (نای یا تراشه) را مسدود کند که به سرعت باعث سرفه شدید، اختناق یا حتی تهدید جان بیمار میشود. در این حالت بیمار باید فوراً به مراکز درمانی مراجعه کند. شناخت علائم هشداردهنده مثل درد شدید، تهوع مکرر، خونریزی گوارشی یا عدم دفع پیچ طی چند روز، در مدیریت درست حادثه بسیار کلیدی است.
پیشنهاد خواندنی: اگر پیچ ایمپلنت بیافتد چه کنیم؟
پس از اطلاع به پزشک یا دندانپزشک، معمولاً تصویربرداری از قفسه سینه و شکم انجام میشود تا محل قرارگیری پیچ مشخص شود. در بسیاری موارد پیچ بهطور طبیعی وارد معده و سپس روده شده و بدون آسیب از بدن خارج میشود. تیم پزشکی به بررسی علایم و وضعیت کلی بیمار میپردازد تا ضرورت مداخلات تهاجمی یا پیگیریهای بیشتر را تعیین کند.
در صورت گیر کردن پیچ در مری، معده یا بخش ابتدایی روده، مخصوصاً اگر پیچ بزرگ یا لبهدار باشد، ممکن است نیاز به خارجسازی اندوسکوپیک باشد. متخصص گوارش با ابزار خاص پیچ را بدون نیاز به جراحی خارج میکند. با این حال، اگر پیچ به بخشهای عمیقتر روده منتقل شود و بدون علامت باشد، معمولاً انتظار برای دفع طبیعی، همراه با رژیم غذایی پرفیبر و نظارت دقیق کافی خواهد بود.
در موارد بسیار نادر که پیچ موجب انسداد روده یا سوراخ شدن دستگاه گوارش شود، انجام جراحی ضرورت مییابد. بروز علائم هشداردهنده مثل خونریزی، تب، درد شدید یا نشانههای عفونت، نیاز به مداخله فوری دارد. پیگیری دقیق و همکاری با تیم درمانی، کلید پیشگیری از عوارض و تضمین سلامت بیمار است.
جلوگیری از قورت دادن پیچ ایمپلنت با رعایت نکات ساده و دقیق امکانپذیر است و آموزش صحیح بیماران نقش اساسی دارد. دندانپزشکان باید در حین جراحی یا تعویض قطعات، از محافظهای دهانی و مکندههای مناسب استفاده کنند تا احتمال سقوط قطعات کاهش یابد. همچنین اطلاعرسانی به بیماران درباره خطر بلع قطعات و مراقبتهای بعد از جراحی الزامی است.
بیماران باید از دستکاری ایمپلنت، پیچها یا قطعات آن در خانه پرهیز کنند و از وارد کردن هرگونه جسم خارجی به دهان، بهویژه زمانی که بیحسی دارند، خودداری نمایند. اگر قطعهای جدا شد یا شل شد، باید به جای تلاش برای درآوردن آن، سریعاً به دندانپزشک مراجعه شود. استفاده از نور کافی و فاصله مناسب حین مراقبتهای خانگی، احتمال بروز حادثه را پایین میآورد.
در نهایت، دانستن راهکار مواجهه با چنین اتفاقی و حفظ آرامش در شرایط حادثه اهمیت دارد. آموزش بیماران، هماهنگی با تیم درمانی و رعایت توصیههای ایمنی از طرف دندانپزشک، بهترین شیوه برای پیشگیری و درمان موفق قورت دادن پیچ ایمپلنت است.
در صورت بروز این حادثه، حتی بدون علامت، فوراً پزشک یا دندانپزشک را مطلع کنید تا تصویربرداری از محل پیچ انجام و توصیه مناسب ارائه شود؛ خوددرمانی نکنید.
بیشتر پیچهای کوچک و صاف به طور طبیعی از راه مدفوع دفع میشوند؛ اگر پیچ بزرگ، تیز یا گیر کرده باشد، ممکن است نیازمند مداخله پزشکی یا حتی جراحی باشد.
مراقبتهای ایمنی حین جراحی توسط دندانپزشک، عدم دستکاری قطعات ایمپلنت در منزل و اطلاعرسانی به بیمار بهترین راه پیشگیری هستند.