علت شکستن روکش ایمپلنت
شماره تماس
021-88026826
آدرس
تهران، میدان فاطمی، بزرگراه شهید گمنام، میدان گلها، ساختمان پزشکان ویدا، طبقه دوم، واحد 8
ایمپلنتهای دندانی در حال حاضر به عنوان یکی از بهترین و بادوامترین روشهای جایگزینی دندانهای از دست رفته شناخته میشوند. این روش درمانی از دو بخش اصلی تشکیل شده است: پایه ایمپلنت که درون استخوان فک کاشته میشود، و روکش ایمپلنت که همان تاج دندانی است و وظیفه جویدن، زیبایی و عملکرد دندان را بر عهده دارد. هرچند پایه تیتانیومی ایمپلنت بسیار مقاوم است و معمولاً تا سالها دوام میآورد، اما روکش آن که از جنس زیرکونیا، پرسلن یا کامپوزیت ساخته میشود، ممکن است در طول زمان با آسیب، ترکخوردگی یا شکست مواجه شود. شکستن روکش ایمپلنت، اگرچه شایعتر از شکستن خود ایمپلنت نیست، اما اتفاقی است که میتواند عملکرد، زیبایی و اعتماد به نفس بیمار را تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله وب سایت دکتر اختری به طور کامل به دلایل شکستن روکش ایمپلنت، عوامل تشدیدکننده، نشانههای هشدار، راههای پیشگیری و روشهای ترمیم آن خواهیم پرداخت.
روکش یا تاج ایمپلنت، بخش قابلمشاهدهای از ایمپلنت دندان است که به پایه ایمپلنت متصل شده و مانند دندان طبیعی، ظاهر و عملکرد دندان را بازیابی میکند. این روکشها معمولاً از موادی مانند پرسلن، زیرکونیا، فلز سرامیکی یا رزین کامپوزیت ساخته میشوند. روکش باید فشارهای ناشی از جویدن را تحمل کند، با دندانهای مجاور هماهنگ باشد و از نظر رنگ و شکل شبیه دندانهای طبیعی بیمار باشد.
۱. فشار بیش از حد هنگام جویدن یا دندان قروچه (Bruxism):
یکی از شایعترین دلایل شکستن روکش ایمپلنت، وارد شدن نیروی بیش از حد به روکش است. بیمارانی که عادت به دندانقروچه دارند، در خواب یا حتی بیداری فشار غیرطبیعی به دندانها وارد میکنند. این نیروها میتوانند باعث ترک، سایش شدید یا حتی شکستن کامل روکش شوند. جویدن اجسام سفت مانند یخ، تهقاشق، تخمه و آجیل سفت نیز از دیگر عوامل مشابه است.
۲. استفاده از مواد ضعیف یا نامناسب در ساخت روکش
اگر برای ساخت روکش از مواد نامرغوب استفاده شود یا طراحی آن با ساختار فک بیمار همخوانی نداشته باشد، احتمال شکستن آن افزایش مییابد. برای مثال، روکشهایی که از کامپوزیتهای ضعیف یا سرامیکهای با کیفیت پایین ساخته شده باشند، در برابر فشار مقاومت کمتری دارند.
۳. طراحی نادرست روکش یا ارتفاع نامناسب آن
اگر روکش از نظر ارتفاع یا زاویه نسبت به دندانهای مقابل یا مجاور به درستی طراحی نشده باشد، فشار بیش از حد یا ناهماهنگ به آن وارد میشود که در بلندمدت باعث آسیب و شکست خواهد شد. این موضوع معمولاً ناشی از قالبگیری نادرست یا خطا در لابراتوار دندانسازی است.
۴. لق شدن پیچ اباتمنت یا عدم اتصال صحیح روکش به پایه ایمپلنت
روکش ایمپلنت معمولاً یا با چسب مخصوص به اباتمنت متصل میشود یا با پیچ محکم میگردد. در صورت شل شدن پیچ یا لق شدن اتصال، فشار به طور یکنواخت توزیع نمیشود و بخشی از روکش تحت فشار شدید قرار میگیرد. این عدم تعادل ممکن است منجر به ترک یا شکست شود.
۵. وارد شدن ضربه شدید به دهان یا صورت
تصادف، زمینخوردگی، ضربه ورزشی یا حوادث دیگر ممکن است به ناحیه دهان آسیب وارد کند. حتی اگر پایه ایمپلنت سالم بماند، احتمال ترک یا شکست روکش وجود دارد، زیرا نیروهای ناگهانی فراتر از توان تحمل آنهاست.
۶. عدم تطابق روکش با نحوه گاز زدن یا جویدن بیمار
هر بیمار الگوی جویدن خاص خود را دارد. اگر این موضوع در طراحی روکش در نظر گرفته نشود، نیروهای وارده بهطور نادرست توزیع میشوند و موجب فشار موضعی بر نقاط خاصی از روکش شده که باعث ترک یا شکست میشود.
۷. طول عمر طبیعی و فرسایش تدریجی
هیچ روکشی تا ابد دوام ندارد. حتی با مراقبت عالی، پس از سالها استفاده، روکش ممکن است دچار فرسایش، نازک شدن یا ترکهای ریز شده و در نهایت بشکند. این موضوع بخشی از روند طبیعی فرسودگی مواد دندانپزشکی است.
- ظاهر شدن ترکهای ریز یا لبپَر شدن در لبههای روکش
- احساس زبری یا ناهماهنگی هنگام عبور زبان از روی دندان
- درد یا ناراحتی هنگام جویدن غذا
- شنیدن صدای ترک یا شکست هنگام خوردن
- تغییر ظاهر یا تغییر رنگ غیرطبیعی روکش
- احساس لق شدن ایمپلنت دندان یا ناپایداری در محل ایمپلنت
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه فوری به دندانپزشک برای بررسی و پیشگیری از آسیب بیشتر ضروری است.
- دندان قروچه مزمن
- بیماریهای مفصل فک (TMJ)
- عادت جویدن اشیاء غیرخوراکی (قلم، ناخن، یخ و…)
- عدم مراجعه منظم برای چکاپ و بررسی وضعیت روکش
- استفاده نادرست از روکش به عنوان ابزار (مثل باز کردن بسته یا بطری)
- بیتوجهی به تنظیم دقیق بایت (ارتباط دندانهای بالا و پایین)
۱. طراحی اصولی روکش و انتخاب مواد باکیفیت
استفاده از مواد مستحکم مانند زیرکونیا یا پرسلنهای تقویتشده و طراحی متناسب با ساختار دهان بیمار نقش مهمی در پیشگیری از آسیب دارد.
۲. استفاده از محافظ شبانه (Night Guard)
برای بیمارانی که دندانقروچه دارند، استفاده از محافظ شب مخصوص هنگام خواب توصیه میشود تا فشار مستقیم روی روکش کاهش یابد.
۳. پرهیز از جویدن مواد سخت و غیرخوراکی
آگاهسازی بیمار درباره عدم جویدن اجسام سفت یا استفاده ابزاری از دندان، در کاهش احتمال شکست بسیار مؤثر است.
۴. مراجعات منظم به دندانپزشک
معاینه دورهای و چکاپ سالانه برای بررسی سلامت روکش، شناسایی ترکهای پنهان یا شل شدن اتصالات ضروری است.
۵. رعایت کامل بهداشت دهان
هرچند روکش ایمپلنت دچار پوسیدگی نمیشود، اما التهاب لثه یا عفونت اطراف ایمپلنت میتواند باعث مشکلات ساختاری شود که بر ثبات روکش نیز تأثیر دارد.
۱. حفظ آرامش: شکستن روکش به معنای شکست کامل ایمپلنت نیست. معمولاً پایه سالم باقی میماند و فقط نیاز به تعویض یا تعمیر روکش است.
۲. مراجعه سریع به دندانپزشک: هرچه زودتر مراجعه شود، احتمال حفظ پایه و جلوگیری از مشکلات بیشتر بالاتر خواهد بود.
۳. بررسی پایه ایمپلنت و پیچ اباتمنت: پزشک با بررسی عکس رادیوگرافی از سلامت پایه اطمینان حاصل میکند. اگر فقط روکش آسیب دیده باشد، یک روکش جدید ساخته و جایگزین میشود.
۴. قالبگیری مجدد برای ساخت روکش جدید: در بیشتر موارد، نیاز به قالبگیری از ناحیه ایمپلنت وجود دارد تا روکش جدید به صورت اختصاصی طراحی و نصب شود.
۵. آموزش مجدد بیمار برای مراقبت از روکش: پزشک پس از ترمیم یا تعویض، نکات لازم برای مراقبت صحیح از روکش جدید را آموزش میدهد تا از تکرار حادثه جلوگیری شود.
شکستن روکش ایمپلنت هرچند اتفاقی ناخوشایند است، اما در صورت رسیدگی بهموقع، مشکلی غیرقابلحل نیست. عوامل متعددی از جمله فشار بیش از حد، طراحی نامناسب، مواد ضعیف، ضربه یا عادات رفتاری نادرست میتوانند باعث آسیب به روکش شوند. با انتخاب مواد با کیفیت، طراحی اصولی، رعایت بهداشت دهان و مراجعات منظم، میتوان عمر مفید روکش ایمپلنت را به طرز قابلتوجهی افزایش داد. در صورتی که با ترک، شکست یا لق شدن روکش مواجه شدید، فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید تا ضمن جلوگیری از آسیب بیشتر، ظاهر و عملکرد ایمپلنت شما به بهترین شکل بازسازی شود.
