021-88026826
تهران، میدان فاطمی، بزرگراه شهید گمنام، میدان گلها، ساختمان پزشکان ویدا، طبقه دوم، واحد 8
پس زدن پایه ایمپلنت به وضعیتی گفته میشود که در آن فیکسچر ایمپلنت نمیتواند اتصال پایدار و بیولوژیک با استخوان فک ایجاد کند یا این اتصال پس از مدتی از بین میرود. در حالت طبیعی، پس از کاشت ایمپلنت، فرآیندی به نام «اسئواینتگریشن» رخ میدهد که طی آن استخوان فک به سطح تیتانیومی ایمپلنت جوش میخورد. اگر این فرآیند به هر دلیلی مختل شود، پایه ایمپلنت دچار لق شدن شده و بدن آن را مانند یک جسم خارجی دفع میکند.
پس زدن پایه ایمپلنت ممکن است در دو زمان متفاوت اتفاق بیفتد. در برخی بیماران، این مشکل در هفتهها یا ماههای اولیه پس از جراحی رخ میدهد که به آن پس زدن زودرس گفته میشود. در این حالت، اتصال استخوانی از ابتدا شکل نمیگیرد. در مقابل، گاهی ایمپلنت پس از چند سال عملکرد موفق، بهتدریج دچار لق شدن و التهاب میشود که به عنوان پس زدن دیررس شناخته میشود. این نوع معمولاً به دلیل تحلیل استخوان یا عفونت مزمن ایجاد میشود.
اهمیت شناخت دقیق این عارضه در آن است که پس زدن پایه ایمپلنت همیشه به معنای شکست قطعی درمان نیست. تشخیص بهموقع، بررسی علت اصلی و مداخله صحیح میتواند از گسترش آسیب به استخوان فک جلوگیری کرده و حتی امکان کاشت مجدد ایمپلنت را در آینده فراهم کند. نادیده گرفتن علائم اولیه، میتواند باعث تحلیل شدید استخوان و پیچیده شدن درمانهای بعدی شود.
یکی از مهمترین دلایل پس زدن پایه ایمپلنت، عفونت بافتهای اطراف فیکسچر است. این عارضه که به پریایمپلنتیت شناخته میشود، معمولاً به دلیل تجمع پلاک باکتریایی، باقیماندن چسب اضافه، عدم رعایت بهداشت دهان یا سیگار کشیدن ایجاد میشود. عفونت باعث التهاب لثه و تخریب تدریجی استخوان اطراف ایمپلنت شده و در نهایت اتصال استخوانی را از بین میبرد.
عامل مهم دیگر، کیفیت و حجم ناکافی استخوان فک است. اگر ایمپلنت در استخوانی با تراکم پایین یا ارتفاع و عرض ناکافی کاشته شود، ثبات اولیه مناسبی نخواهد داشت. در چنین شرایطی، نیروهای جویدن باعث ایجاد میکروحرکت در پایه ایمپلنت میشوند و این حرکات مانع از جوش خوردن استخوان به سطح ایمپلنت خواهند شد. عدم انجام پیوند استخوان در زمان مناسب، یکی از دلایل اصلی این مشکل است.
عوامل سیستمیک و عمومی بیمار نیز نقش تعیینکنندهای دارند. بیماریهایی مانند دیابت کنترلنشده، پوکی استخوان شدید، اختلالات سیستم ایمنی و مصرف برخی داروها میتوانند روند ترمیم استخوان را مختل کنند. همچنین عادتهایی مانند سیگار کشیدن، دندانقروچه و فشار بیش از حد روی ایمپلنت، احتمال پس زدن پایه ایمپلنت را بهطور قابل توجهی افزایش میدهند.
یکی از اولین و مهمترین نشانههای پس زدن پایه ایمپلنت، لق شدن آن است. در شرایط طبیعی، پایه ایمپلنت باید کاملاً ثابت باشد و هیچگونه حرکتی نداشته باشد. احساس تکان خوردن ایمپلنت، حتی به صورت جزئی، یک علامت هشدار جدی محسوب میشود و نیاز به بررسی فوری توسط دندانپزشک دارد.
درد مداوم یا تشدیدشونده در ناحیه ایمپلنت نیز میتواند نشانه پس زدن باشد. اگرچه درد خفیف پس از جراحی طبیعی است، اما دردی که پس از گذشت چند هفته ادامه پیدا کند یا پس از ماهها و سالها دوباره شروع شود، غیرطبیعی تلقی میشود. این درد معمولاً با التهاب لثه، تورم یا حساسیت در هنگام جویدن همراه است.
علائم دیگری مانند خونریزی لثه اطراف ایمپلنت، ترشح چرک، بوی بد دهان و تحلیل لثه نیز از نشانههای مهم محسوب میشوند. در برخی موارد، بیمار ممکن است متوجه عقبرفتن لثه و نمایان شدن بخشی از پایه ایمپلنت شود. مشاهده هر یک از این علائم، ضرورت مراجعه سریع به دندانپزشک را نشان میدهد تا از آسیبهای گستردهتر جلوگیری شود.
درمان پس زدن ایمپلنت به شدت آسیب و مرحله تشخیص بستگی دارد. در موارد خفیف که هنوز لق شدگی ایجاد نشده است، میتوان با پاکسازی عمیق ناحیه، حذف بافتهای عفونی و استفاده از داروهای آنتیبیوتیک، روند التهاب را کنترل کرد. در این مرحله، اصلاح بهداشت دهان و حذف عوامل خطر مانند سیگار نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد.
در موارد پیشرفتهتر که ایمپلنت لق شده یا اتصال استخوانی از بین رفته است، خارج کردن پایه ایمپلنت ضروری خواهد بود. این اقدام با هدف جلوگیری از تخریب بیشتر استخوان فک انجام میشود. پس از خارج کردن ایمپلنت، ناحیه کاملاً پاکسازی شده و در صورت نیاز، درمانهای ضدعفونی و دارویی تجویز میشود تا محیط برای ترمیم آماده گردد.
پس از طی دوره ترمیم، امکان درمان مجدد وجود دارد. این مرحله ممکن است شامل پیوند استخوان، استفاده از ایمپلنت با طراحی متفاوت یا تغییر محل کاشت باشد. برنامهریزی دقیق درمان، بررسی کامل وضعیت سلامت بیمار و کنترل نیروهای وارده به ایمپلنت، شانس موفقیت کاشت مجدد را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.