از دست دادن دندان، بهویژه در نواحی قابل مشاهده لبخند یا در بخشهایی از دهان که فشار کمی هنگام جویدن وجود دارد، میتواند هم از لحاظ عملکردی و هم از نظر زیبایی تأثیرگذار باشد. در شرایطی که تنها یک سمت از دندان خالی است و در طرف دیگر دندانی برای تکیهگاه وجود ندارد یا به دلایل خاص امکان استفاده از هر دو سمت وجود ندارد، راهکار سنتی بریج دو طرفه قابل اجرا نیست. در چنین شرایطی، یکی از گزینههای درمانی مؤثر و کمتهاجمی، استفاده از بریج دندان یک طرفه یا بریج کنسولی (Cantilever Bridge) است. این نوع بریج برخلاف بریجهای معمولی که به دو دندان پایه متکی هستند، تنها از یک دندان پایه پشتیبانی میگیرد. در ادامه این مقاله وب سایت دکتر اختری به بررسی کامل این روش، کاربردها، مزایا، معایب، نحوه اجرا، طول عمر، نکات مراقبتی و تفاوت آن با سایر بریجها خواهیم پرداخت.
بریج دندان یک طرفه چیست؟
بریج یک طرفه نوعی پروتز دندانی ثابت است که تنها از یک دندان پایه برای نگهداشتن دندان مصنوعی استفاده میکند. در این روش، یک روکش بر روی دندان سالم مجاور قرار میگیرد و دندان جایگزین (پونتیک) از طریق آن به فضای خالی وصل میشود. این نوع بریج دندان زمانی کاربرد دارد که فقط در یک سمت فضای خالی دندان، دندان سالم وجود داشته باشد یا ترجیح داده شود از یک سمت برای تکیهگاه استفاده شود.
موارد کاربرد بریج دندان یک طرفه
- جایگزینی دندانهای جلویی (بهویژه لترال): به دلیل فشار کمتر در نواحی قدامی، این روش بیشتر در بخشهای جلویی دهان بهکار میرود.
- زمانی که تنها یک دندان مجاور مناسب برای پایه وجود دارد: بهویژه اگر دندان سمت دیگر غایب، ضعیف یا ایمپلنتنشده باشد.
- بهعنوان گزینه جایگزین موقت برای نوجوانان: قبل از پایان رشد فک و کاشت ایمپلنت دائمی.
- در افرادی که نمیخواهند چند دندان پایه تراش داده شود: یا بهدلایل پزشکی امکان درمان گسترده ندارند.
مراحل انجام بریج دندان یک طرفه
1. معاینه و ارزیابی دقیق
دندانپزشک با بررسی وضعیت دهان و دندانها از طریق معاینه بالینی و تصویربرداری، تعیین میکند که آیا دندان پایه از استحکام کافی برخوردار است یا خیر.
2. تراش دندان پایه
دندان سالم مجاور بهاندازهای تراش داده میشود تا روکش بریج روی آن قرار گیرد. تراش باید دقیق، کمحجم و مطابق با معیارهای استاندارد باشد تا مقاومت دندان حفظ شود.
3. قالبگیری
پس از آمادهسازی دندان، از فک قالبگیری میشود تا بریج در لابراتوار دندانسازی ساخته شود.
4. نصب بریج موقت
در صورت نیاز، برای محافظت از دندان پایه و حفظ زیبایی تا زمان آمادهشدن بریج دائمی، از بریج موقت استفاده میشود.
5. نصب بریج نهایی
بریج یک طرفه با استفاده از چسب مخصوص دندانپزشکی بر روی دندان پایه نصب میشود.
مزایای بریج دندان یک طرفه
- حفظ ساختار دهان: نسبت به بریج دو طرفه، تهاجم کمتری دارد و تنها یک دندان تراش داده میشود.
- درمان سریعتر و راحتتر: مراحل درمان کوتاهتر است و فشار کمتری به بافتهای اطراف وارد میشود.
- هزینه کمتر نسبت به بریجهای چند پایه یا ایمپلنت: برای بیمارانی که بهدنبال گزینه مقرونبهصرفهتر هستند مناسب است.
- ظاهر طبیعی در ناحیه لبخند: اگر درست طراحی و ساخته شود، نتیجه نهایی بسیار طبیعی و زیبا خواهد بود.
بیشتر بدانید : مقایسه بریج و ایمپلنت دندان
معایب و محدودیتهای بریج یک طرفه
- تحمل فشار محدود: چون تنها از یک دندان پشتیبانی میشود، این نوع بریج برای دندانهایی که در معرض جویدن قوی هستند (مثل دندانهای آسیاب) مناسب نیست.
- افزایش فشار به دندان پایه: تمام نیروهای وارد بر دندان مصنوعی به دندان پایه منتقل میشود و ممکن است باعث فرسایش یا شکست آن شود.
- احتمال شل شدن یا شکستن بیشتر: نسبت به بریجهای دو طرفه، این نوع سازه مستعد شکستگی یا جدا شدن در درازمدت است.
- عدم کاربرد در بیدندانی چند دندان پشت سر هم: تنها برای یک فضای خالی مفید است.
تفاوت بریج یک طرفه با بریج معمولی
| ویژگی | بریج یک طرفه | بریج دو طرفه (معمولی) |
| تعداد دندان پایه | ۱ | ۲ |
| میزان تراش دندان | کمتر | بیشتر |
| فشار روی دندان پایه | بیشتر | تقسیمشده |
| کاربرد | دندانهای جلو | دندانهای جلو و عقب |
| پایداری و دوام | کمتر | بیشتر |
| زیبایی | بالا | بالا |
طول عمر بریج دندان یک طرفه
با رعایت اصول بهداشتی و انتخاب صحیح دندان پایه، بریج یک طرفه میتواند بین ۵ تا ۱۰ سال عمر کند. البته در برخی بیماران با مراقبت فوقالعاده، این مدت ممکن است بیشتر شود. طول عمر بستگی زیادی به سلامت دندان پایه، مهارت دندانپزشک، نوع مواد استفادهشده و عادتهای دهانی بیمار دارد.
مراقبتهای لازم برای افزایش دوام بریج یک طرفه
- مسواک زدن منظم (روزانه دوبار) با خمیردندان مناسب
- استفاده از نخ دندان مخصوص زیر بریج برای تمیز نگهداشتن فضای زیر دندان مصنوعی
- پرهیز از جویدن غذاهای سخت، چسبنده یا شکننده
- استفاده از نایتگارد شبانه در صورت وجود دندانقروچه
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی وضعیت بریج و دندان پایه
بریج یک طرفه یا ایمپلنت؛ کدام بهتر است؟
| معیار | بریج یک طرفه | ایمپلنت |
| حفظ دندان مجاور | نیاز به تراش | حفظ کامل |
| مدت درمان | کوتاهتر | طولانیتر |
| ظاهر زیبایی | خوب | بسیار عالی |
| طول عمر | کمتر | بیشتر |
| هزینه | کمتر | بیشتر |
| فشار به استخوان فک | ندارد | تحریک و حفظ استخوان |
| خطر تحلیل استخوان | دارد | ندارد |
در کل، اگرچه ایمپلنت گزینهای پایدارتر و بادوامتر است، اما در شرایطی که ایمپلنت ممکن نیست یا بیمار بهدنبال درمان سریع و کمتهاجمی است، بریج یک طرفه میتواند راهکار قابل قبولی باشد.
نتیجهگیری
بریج دندان یک طرفه روشی ساده، مؤثر و نسبتاً سریع برای جایگزینی یک دندان از دست رفته است، بهویژه زمانی که تنها یک دندان پایه در دسترس باشد یا بیمار بهدنبال روشی محافظهکارانهتر باشد. اگرچه پایداری آن نسبت به سایر روشها کمتر است، اما در شرایط مناسب و با رعایت دقیق مراقبتهای بهداشتی، میتواند سالها بهخوبی عمل کند. تصمیمگیری نهایی درباره استفاده از این روش باید با نظر دندانپزشک متخصص و با در نظر گرفتن شرایط بالینی، ساختار استخوان فک و نیازهای بیمار انجام شود.
Originally posted 2025-10-06 20:18:23.
